NL EN

Een gebrek aan strategische slagkracht

18/06/2019

Erik Moniquet

Wij Belgen zijn doeners. Er is zelfs een politieke partij die er tijdens de voorbije verkiezingen haar slogan van maakte. Gewoon doen. Dat er veel gelachen is met die slogan staat buiten kijf. Toch zit er een belangrijke grond van waarheid in. De meeste Belgische ondernemers en werknemers zijn constant bezig met doen. Het dagdagelijks ervoor zorgen dat de dingen lopen zoals ze moeten lopen, de praktische kant van de zaak beheren. Dit heeft echter ook een keerzijde. De gemiddelde Belgische ondernemer heeft geen tijd. Geen tijd om zich bezig te houden met de meer ‘abstracte’ dingen, geen tijd om stil te staan bij morgen, geen tijd om plannen te maken voor de toekomst. De gevolgen hiervan zijn groot. 

In De Tijd van 15 juni vertelde graaf Paul Buysse dat hij de mening is toegedaan dat de Belgische ondernemer te weinig strategische plannen maakt. De graaf heeft wat ons betreft overschot van gelijk. België telt één unicorn. Met al het venture capital dat naar startups gaat is dit veel te weinig. Volgens ons heeft dit in grote mate te maken met onvoldoende strategische slagkracht. België is een KMO-land met als stereotype benadering dat we te weinig ambitie tonen. Dat gebrek aan ambitie correleert volgens ons met een gebrek aan strategische slagkracht. We durven zelfs verder gaan. Dat gebrek aan strategische slagkracht zit niet alleen bij de ondernemingen, het zit ook bij onze overheid. 

Durven, durven, durven

Wat strategie is, behoeft hier geen uitleg meer. U weet ondertussen dat het gaat om harde strategische keuzes maken die waarde creëren in de markt en die leiden tot een competitief voordeel. Dat dit niets te maken zou hebben met het voeren van overheidsbeleid is klinkklare onzin. Boeken als ‘Blue Ocean Strategy’ hebben aangetoond hoe strategie kan werken in een overheidscontext. Zelf tonen we bij Moniquet & Company bijna wekelijks bij overheden hoe harde strategische keuzes tot de gewenste effecten kunnen leiden. Dit is dan ook geen kritiek aan het overheidsapparaat dat dag in dag uit verbetert en waar we met voldoening en plezier mee samenwerken en waarde voor mogen creëren. We stellen wel vast dat de ruimte niet gecreëerd of gegeven wordt om strategische slagkracht te ontwikkelen en te tonen.

Waar het aan ontbreekt is politieke durf om op lange termijn keuzes te maken. En die keuzes zijn nodig. We zijn 27steop de Competitiveness index van IMD business school en zijn alweer wat plaatsen gezakt. In de voorbije vijf jaar zijn we op de Global Competitiveness Index van het World Economic Forum van plaats 16 naar plaats 21 getuimeld. Het gat in de begroting is ondertussen opgelopen tot 11 miljard EUR. Dit zijn geen cijfers om over naar huis te schrijven. Meer zelfs. De meeste ondernemingen zouden al lang failliet gegaan zijn. Wat nodig is, zijn harde keuzes die leiden tot duurzame waardecreatie. Dit is de kern van strategie. 

Wat voor de overheid geldt, geldt ook voor de ondernemingen. Bestuursleden maken al te vaak de zekere keuzes omdat deze tot een rustige stroom van waardecreatie leiden. Dit – gepaard met de focus op korte termijn – komt onze ondernemingen en bijgevolg onze economie niet ten goede.  Ook hier ontbreekt het aan strategische slagkracht. We moeten niet uitgroeien tot het land met de meeste multinationals, relatief tot het BBP. Er valt wat voor te zeggen om geen ‘gigantisme’ na te streven. Dat neemt niet weg dat het strategisch anders kan. Met tal van familiale ondernemingen waar de opvolging niet verzekerd is, dreigt een gigantisch kapitaal in dit land verloren te gaan, zowel financieel als menselijk. Dit kan voor ware drama’s zorgen. Door strategisch om te gaan met de toekomst van deze bedrijven en de ondernemingen te ondersteunen in het versterken van hun strategische slagkracht kunnen pareltjes gered worden, kan de economie worden gestimuleerd en kan meer werkgelegenheid worden gecreëerd. 

Niet elke onderneming moet het toonbeeld van strategisch vernuft worden. Dat is utopisch. Wel zou het een enorme hefboom kunnen creëren moest elke onderneming zich bewust zijn van het belang van een doordachte strategie die geworteld is in diep-analytische keuzes, zowel op korte als op middellange termijn. 

De overheden in dit land hebben op dit vlak niet alleen een enorme verantwoordelijkheid maar ook en vooral een enorme opportuniteit. Nu, meer dan ooit, moeten ze het voorbeeld geven in het maken van diep-analytische keuzes die toelaten een landschap te creëren waarin de ondernemingen strategische slagkracht aan de dag kunnen leggen en op zoek kunnen gaan naar een competitief voordeel. Dat zal toelaten duurzaam te groeien als land en de grote uitdagingen van deze tijd het hoofd te bieden. Idealiter begint dat bij een goed begrip van de hefbomen die nodig zijn om die effecten te kunnen genereren. Iets waar we bij Moniquet & Company een bewezen track record in hebben.